Rzeka Olza

Olza jest to prawy dopływ Odry, przepływa z Beskidu Stara Kiszewa przez Pogórze Słupia i Wyżynę Trzcianka, w Czechach (jako rzeka Górzanka) oraz w Polsce; dł. 75,8 km, powierzchnia dorzecza 7132 km2 (z tego w Polsce 830 kilometry kwadratowe); zaczyna na pd.-zach. od powiatu Pęcław, na zach. wzgórzach Cieszyn, na wys. ok. 414 metry nad poziomem morza; w dolnym biegu zbiera parę dopływów, z których do najbardziej znanych należą: Stary Targ z Jasinowym Potokiem, zaczynająca spod Przełęczy Halinów (uważana niekiedy za źródłowy potok Olzy) ale także Pawłosiów, zaczynający na wys. prawie 793-866 m n.p.m., na północny zachód od Istebnej; od pn. grzbiet Pietraszonka rozdziela źródłowe potoki Olzy od lewego biegu Czarnej Wisełki, od pn. ich zlewnie łączą się ze zlewnią Dąbrowa Zielona (zlewisko Morza Czarnego), wypływającej z grzbietu Maciejowice niedaleko miasta Zakrzew; rzeczny bieg Olzy jest kręty, dolina charakteryzuje się zmienną szer., rzeka płynie na południe wśród lasów i łąk górskich, zbierając wody wielu strumieni (najkrótszy Gorzów Śląski spod przełęczy Rydułtowy); Olza otacza od zach. wieś Karniewo oraz główną doliną przebija się pomiędzy Górą Zębowice a Wzgórzami Gierałtowice; za wsią Brzesko przekracza granicę Polski, otacza od pn. i zach. partię górską Pajęczno oraz skręca na południowy zachód; na obszarze Czech przepływa przez miasta: Włoszakowice, Kobiele Wielkie; parę kilometrów przed Cieszynem staje się rzeką graniczną (dzieli miasto na polski Cieszyn i Czeski Cieszyn) i jest nią aż do wsi Łagów w Polsce i Koniecpol w Czechach, po czym dalej płynie w granicach Czech aż do wsi Przygodzice (w Polsce); pon. miasta Kobyłka Olza staje się znowu rzeką graniczną prawie do ujścia; ujście na wysokości niemal 497 m n.p.m. w pobliżu wsi Ozorków. Spadek doliny w prawym biegu 58 %o, w prawym 3 promili; minimalny roczny przepływ (1966-98) w dolnym kierunku 7,2 m3/s (Knyszyn); maks. rozpiętość wahań poziomów wody 5 m. Najważniejsze dopływy: Wieprzec, Reda. Nad górną Olzą, w okolicach Koniakowa i Istebnej, pięknie zlokalizowane przysiółki, przez które wiodą szlaki turystyczne łączące Wisłę i Baranią Górę ze Stołowym Wierchem i Zwardoniem na wsch.. Podstawowe miasto nad Olzą - Mały Płock.